Nga phản ứng thế nào khi bị cấm tham dự Thế vận hội 2018 vì sử dụng doping có hệ thống

Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) đã ra quyết định cấm Nga tham dự Thế vận hội mùa Đông diễn ra tại Pyeongchang (Hàn Quốc) vào năm 2018. Quan chức Nga không được mời tham dự, cờ của Nga sẽ không xuất hiện tại lễ khai mạc sự kiện và quốc ca Nga sẽ không được cất lên.

Hình phạt này có nghĩa là, không vận động viên Nga nào sẽ được thi đấu dưới màu cờ sắc áo của đất nước, là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Olympic. Trong một tuyên bố đưa ra sau cuộc họp kín ở Lausanne, Thụy Sĩ, IOC cho biết, một cơ quan đặc biệt được gọi là Ủy ban Schmid do cựu Tổng thống Thụy Sĩ Samuel Schmid đứng đầu, đã điều tra toàn diện các nghi án doping liên tiếp của các vận động viên Nga. Tuyên bố viết, báo cáo của ông Schmid xác nhận, “việc thao túng có hệ thống các quy định của cơ quan phòng chống doping nước Nga”, trong đó có cả những nỗ lực che giấu doping tại Olympic mùa đông Sochi mà Nga tổ chức năm 2014.

Cuộc họp ngày 5.12 của Ủy ban Olympic quốc tế ra quyết định cấm Nga tham gia Thế vận hội mùa đông 2018 ở Pyeongchang. Ảnh: IOC

Nga đã bị cấm tham dự Thế vận hội mùa Đông 2018 tại thành phố Pyeongchang của Hàn Quốc sau khi bằng chứng xuất hiện cho thấy tình trạng vi phạm doping rộng khắp. IOC gọi đó là “cuộc tấn công chưa từng có vào sự toàn vẹn của Thế vận hội và Thể thao”. Bộ trưởng thể thao Nga Vitaly Mutko và Thứ trưởng Yuri Nagornykh cũng bị IOC cấm tham gia bất kỳ Thế vận hội nào trong tương lai. Bên cạnh đó, Nga cũng bị phạt 15 triệu USD. Toàn bộ số tiền này sẽ được sử dụng cho các chương trình phòng chống doping.

Cờ Nga sẽ không xuất hiện tại Thế vận hội mùa Đông Pyeongchang (Hàn Quốc) 2018

Đây là lần đầu tiên IOC ban hành lệnh cấm tham dự Thế vận hội đối với một quốc gia vì doping. Tuy nhiên, những VĐV Nga được xác định “trong sạch” vẫn được tranh tài với tư cách VĐV trung lập dưới lá cờ Olympic, đồng phục của họ sẽ được ghi tên là “Vận động viên Olympic đến từ Nga”. Nếu bất kỳ VĐV Nga nào giành huy chương vàng, bài hát Olympic sẽ được phát tại lễ trao giải. Trên bảng tổng sắp huy chương sẽ không hiển thị bất cứ thành tích nào của Nga.
17 tháng trước, IOC từng từ chối ban hành lệnh cấm các VĐV Nga tham dự Thế vận hội mùa Hè Rio de Janeiro 2016 và nói với các liên đoàn thể thao quốc tế tự quyết định riêng rẽ về sự tham gia của các vận động viên Nga ở Brazil dù có nhiều bằng chứng buộc tội các VĐV Nga “sử dụng doping có hệ thống”.

Chủ tịch IOC Thomas Bach và Samuel Schmid, tác giả của báo cáo về việc sử dụng doping có hệ thống trong thể thao Nga

Chính Grigory Rodchenkov, cựu giám đốc cục chống doping Nga, đã tiết lộ quy mô của chương trình bao che doping mà Nga áp dụng, không chỉ cho các VĐV dự Sochi 2014 mà cả các VĐV đã từng dự Olympic 2012. Cơ quan Phòng chống doping thế giới (WADA) cũng công bố các tài liệu xác thực nghi án chính phủ Nga can thiệp trực tiếp vào phòng kiểm tra doping ở Olympic mùa Đông Sochi 2014. Các tài liệu này chỉ ra đã có một thỏa hiệp ngầm để bảo trợ cho các VĐV Nga ở Sochi 2014 sử dụng doping một cách có hệ thống.
Liên đoàn điền kinh thế giới sau đó cấm điền kinh Nga tham dự sự kiện ngoại trừ một người. Liên đoàn cử tạ cũng ra án cấm. Tuy vậy, 70% đội tuyển Olympic 387 người vẫn tới Rio.

Phản ứng từ Nga

Án phạt hôm 5.12 là một cú giáng nghiêm trọng với Nga, nơi các môn thể thao quốc tế đã trở thành trụ cột chính trong ưu tiên của Tổng thống Vladimir Putin. Nga chưa bao giờ chấp nhận kết luận của luật sư McLaren cho rằng, việc che đậy do nhà nước bảo trợ, và án phạt của IOC làm bùng phát chỉ trích giận dữ từ giới chức và các nghị sĩ Nga.

Chủ tịch Ủy ban Olympic Nga, Alexander Zhukov cho biết, đoàn thể thao nước này sẽ kháng cáo với phán quyết của IOC. Ông Alexei Kravtsov- chủ tịch Liên đoàn trượt băng Nga – nói: “Quyết định này có tính xúc phạm, sỉ nhục và hoàn toàn không có căn cứ. Tôi xem quyết định này sẽ giáng một đòn mạnh vào toàn bộ phong trào Olympic”. Ông Alexei Kurashov- chủ tịch Liên đoàn trượt tuyết tự do Nga – nói thêm: “Phong trào Olympic đã làm mất uy tín của chính mình và sẽ có những hậu quả căn bản cho điều này. Đây không phải là những nguyên tắc của phong trào Olympic. Tôi không thể nói rằng các hoạt động của IOC là trung thực”.

Một số chính trị gia Nga lập tức nêu khả năng Nga sẽ tẩy chay Thế vận hội mùa đông, với Phó Chủ tịch thứ nhất Quốc hội Nga Ivan Melnikov tuyên bố sẽ là “sai lầm” để cho đội tuyển Nga đến Pyeongchang thi đấu với tư cách trung lập. Tuy nhiên, phát biểu với hãng Interfax sau đó, ông nói rằng Kremlin có thể có quyết định khác, và trong trường hợp đó, ông sẽ ủng hộ quyết định của chính phủ.

Về phần mình, hiện Kremlin chưa đưa ra bình luận gì, nhưng người phát ngôn Dmitry Peskov cho biết, Nga không xem xét việc tẩy chay, mặc dù Tổng thống Putin sẽ đưa ra quyết định cuối cùng. Trước đó, Tổng thống Putin đã chỉ trích rằng, những cáo buộc về doping là chủ ý để gây tổn hại về mặt chính trị với ông, và để các vận động viên Nga thi đấu mà không có biểu tượng quốc gia là điều không thể chấp nhận được.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova viết trên Facebook, quyết định của IOC không thể hạ “knock-out” Nga: “Khó có thể tưởng tượng được chúng tôi phải chịu đựng những gì từ ‘đối tác’. Nhưng họ không thể hạ gục chúng tôi bằng bất kỳ biện pháp khẩu chiến, hay biện pháp phá bỏ liên bang Xô Viết, hay biện pháp trừng phạt. Chúng tôi sẽ luôn tồn tại”.

Nói chuyện với các phóng viên sau khi phát biểu trước công nhân nhà máy ô tô ở Nizhny Novgorod, nơi ông tuyên bố ông tranh cử cho nhiệm kỳ tổng thống thứ tư vào năm sau, ông Putin nói quyết định của IOC có động cơ chính trị.

“Quyết định này trông có vẻ như hoàn toàn được dàn dựng và có động cơ chính trị … Tất cả chúng ta đều thấy điều này, đối với tôi không còn nghi ngờ gì về việc này,” ông nói.

Trong khi đó Pyotr Tolstoy, phó chủ tịch Duma Quốc gia, hạ viện của Nga, kêu gọi tẩy chay Olympic. “Họ làm nhục toàn thể nước Nga qua việc không cho trưng cờ và cử quốc thiều,” ông này nói trong một phát biểu được chiếu trên truyền hình.

Alexander Zubkov, chủ tịch Liên đoàn Đua xe trượt tuyết Nga, nói với truyền hình Nga rằng quyết định của IOC là “một sự hạ nhục … một cú đấm thẳng vào bụng.”

Alexei Kravtsov, Chủ tịch Liên đoàn Trượt băng Nga, nói, “Quyết định này có tính xúc phạm, sỉ nhục và hoàn toàn vô căn cứ … Tôi cho rằng quyết định này sẽ giáng một cú mạnh vào toàn bộ phong trào Olympic.”

IOC đã tước 11 huy chương Thế vận hội Sochi của đội Nga và đã áp đặt lệnh cấm thi đấu suốt đời đối với 20 vận động viên Nga.

Tòa án Trọng tài Thể thao cho biết họ đã nhận được khiếu nại từ 22 vận động viên Nga về các lệnh cấm, và rằng họ đã yêu cầu Tòa án ra phán quyết trước khi Thế vận hội Pyeongchang khai mạc.

Nga đã nhiều lần phủ nhận họ tiến hành một chiến dịch doping rộng khắp. Họ quy trách cho Grigory Rodchenkov, cựu giám đốc phòng xét nghiệm Moscow và Sochi, là nhân viên bất hảo.

(Tổng hợp)